Terwijl wij mensen dik ingepakt op straat kunnen wandelen, of genieten van de warmte van een gezellig knetterende open haard, zijn er vele diertjes die zich op allerlei manieren beschermen tegen de winterse kou.
De bekendste methode om de harde winter door te komen is de winterslaap.
Uiteraard zijn er ook verschillende typische winterdiertjes. Ontdek meer over deze diertjes in ons zoo-gedeelte.
 Dieren in een
winterslaap
Er zijn dieren die de winter liever zien komen dan gaan. Hoe kun je een dergelijke periode zo goed mogelijk doorkomen? Sommige dieren trekken naar warmere oorden, andere dieren houden een lekker lange winterslaap. Dieren die in de winter in hun holletje kruipen en er net voor de lente weer uit komen piepen moeten natuurlijk een voedselvoorraad aanleggen. De wintervoorraad bestaat uit eikel, takjes en nootjes. Hierdoor kunnen ze een vetlaag opbouwen die hen door de winter moet helpen.
Welke dieren houden nu zo’n winterslaap?
De egel is een diertje dat de hele winter in een holletje slaapt. In de herfst zorgt hij eerst nog voor een grote hoeveelheid voedsel zodat hij de lange koude periode zonder kleerscheuren door kan brengen.
Ook vleermuizen, marmotten, mollen, hamsters, muizen, beren en zoverder houden een winterslaap. Tijdens een echte winterslaap staan de lichaamsprocessen zo goed als stil. De lichaamstemperatuur ligt iets hoger dan de buitentemperatuur, het hart klopt zeer traag en de ademhaling is langzaam. De lichaamstemperatuur van de hamster gaat zelfs tot 0°C tijdens de winterslaap. Als het echt gaat vriezen buiten zorgen chemische reacties in het lichaam dat het dier niet doodvriest. Sommige dieren verliezen tijdens hun winterslaap de helft van hun gewicht.
Naast deze dieren bestaan er ook dieren die in de winter in hun holletje rusten en enkel naar buiten komen voor voedsel. Dassen zijn bijvoorbeeld dieren die enkel een winterrust houden. Ze verblijven in de winter in een hol onder de grond. Ze slapen slechts heel lichtjes en zijn op hun hoede voor eventueel gevaar. De eekhoorn doet eigenlijk hetzelfde. Hij slaapt in zijn nestje maar komt er wel eens uit voor wat voedsel te gaan zoeken.
Kikkers gaan nog veel verder dan zoogdieren. Ze kunnen helemaal niet tegen de koude temperaturen en hebben heel wat moeite om hun lichaam warm te houden. Zodra het kouder wordt zoeken ze een schuilplaats en houden ze een winterslaap. Hun lichaam wordt koud, hun hartje klopt heel traag, hun bloed stroomt heel traag door hun lichaam en ze worden helemaal niet wakker. Hij moet enkel zien dat hij een vochtig plekje heeft zodat hij niet kan uitdrogen tijdens zijn winterslaap. Pas tegen april, mei wordt hij weer wakker, net op tijd voor de paartijd.
De winterslaap duurt niet altijd even lang. De relmuis is de koploper en slaapt dan ook 7 maanden. Hij wordt dan ook wel eens de zevenslaper genoemd. De egel slaapt zolang het vriest en de vleermuis trekt zich terug van oktober tot maart.
|
Winterslaap
Hooewah, de egel gaapt,
hij rolt zich op en kijk, hij slaapt!
Hij maakt zich rond, zoals een bal
weet jij hoelang hij slapen zal?
De marmot slaapt in een hol
hij slaapt de hele winter vol
Wel 6 maanden snurkt hij zacht
Had jij dat van hem verwacht?
Maar als de nieuwe lente komt
dan springen ze weer vrolijk rond
egel, marmot en alle dieren
die het wakker worden vieren!!! |
Tekst: Bart Ooms
Bron : Ecologiebibliotheek – Zeelandnet – Kinderwebhotel.
|
